Wanneer je aan de slag gaat met je interieur, is kleur één van de belangrijkste elementen die hierbij komt kijken. Kleur zorgt voor een groot deel voor de sfeer en uitstraling van je interieur. Maar hoe kies je de juiste kleur? Om de juiste kleurencombinaties te kiezen, kun je het beste terugkeren naar de basis. De kleurencirkel van Johannes Itten kan je hierbij een handje helpen!

De kleurencirkel van Johannes Itten

De cirkel van Itten

De kleurencirkel van Johannes Itten is opgebouwd uit verschillende kleuren. De primaire kleuren zijn de drie kleuren die in het midden staan van de kring. Met deze drie kleuren is het ooit ontstaan. De secundaire kleuren zijn de kleuren die daaromheen staan. De buitenste kleuren zijn de tertiaire kleuren. Wanneer je naar de kleurencirkel kijkt, krijg je antwoord op vragen als: ’Welke kleuren kun je goed met elkaar combineren?’ Deze kleurencirkel is vrij eenvoudig. Er bestaan kleurencirkels die uit nog meer kleuren bestaan. De kleurencirkel van Johannes Itten is niet alleen te gebruiken voor interieurstyling, maar wordt bijvoorbeeld ook veel gebruikt in de kunstsector.

Primaire, secundaire en tertiaire kleuren

Itten ontdekte dat er door het mengen van de primaire kleuren rood, geel en blauw nieuwe kleurencombinaties ontstaan. Door deze kleuren te mengen met elkaar, ontstaan er de secundaire kleuren oranje, groen en paars. Op deze manier kun je op een makkelijke manier kleurencombinaties maken. Tertiaire kleuren worden verkregen door een primaire kleur met een secundaire kleur te mengen. Door bijvoorbeeld de kleur geel met groen te mengen, krijg je de tertiaire kleur lichtgroen.

Complementaire kleuren

Naast bovengenoemde kleuren bestaan er ook complementaire kleuren. Deze kleuren liggen tegenover elkaar in de kleurencirkel. Zoals blauw en oranje. Oftewel een ‘koude’ en een ‘warme’ kleur. De kleurencirkel laat dus zien dat kleuren die goed met elkaar samen gaan, naast elkaar liggen in de cirkel of juist tegenover elkaar liggen. Appeltje eitje, toch? Kijk voor een goed beeldvorming maar eens naar de onderstaande foto’s.

Kleurencombinaties

Zwart en wit

Maar zwart en wit dan? Dat zijn toch ook kleuren? Ze komen niet voor in de kleurencirkel, omdat het officieel geen kleuren zijn. Zwart en wit kun je overigens goed mengen met een kleur om het licht of donkerder te maken. Itten gebruikt naast de bovengenoemde kleurencombinaties nog zes kleurcontrasten. Lees gauw verder!

Het licht-donker contrast

Het licht-donker contrast is een lichte kleur tegen een donkere kleur. Dit contrast heeft te maken met de helderheid van kleuren. Zoals zwart en wit, maar ook donkergroen en lichtgroen bijvoorbeeld. Wanneer er een klein licht-donker contrast aanwezig is, wordt de sfeer rustiger en wordt het meer een samenhangend geheel. Bij een groot licht-donker contrast zorg je juist voor levendigheid. Alleen een vloerkleed kan dit effect al realiseren.

Het simultaan contrast

Dit vind ik zelf een lastige, maar ik ga proberen het zo goed mogelijk uit te leggen. Het gaat hierbij om complementaire kleuren. Wanneer je naar grijze stoelen kijkt die voor een gele wand staan, dan lijken de stoelen paarser. Het oog roept deze kleur op. Daar hebben wij geen invloed op. Probeer maar eens te kijken naar de gekleurde vlakken hieronder! Wat valt je op?

Het simultaan contrast
Het simultaan contrast

Het warm-koud contrast

Bijvoorbeeld rood tegen blauw of groen tegen geel. De kleuren die in het rode deel van de cirkel liggen, zijn de warme kleuren. De kleuren die aan de blauwe kant van de cirkel liggen, zijn de koude kleuren. Je kunt een warme kleur ook wat koeler maken door het met een koude kleur te mengen. Het effect van koude kleuren zijn: rust, ruimte, licht, dun, doorzichtig en fris. Het effect van warme kleuren zijn: zonnig, droog, opwindend, actief, dichtbij (het komt op je af), zwaar en ondoorzichtig. Een zwaar meubelstuk kun je bijvoorbeeld lichter laten lijken, door hem een koele kleur te geven of door hem tegen een ‘koele’ kleur wand te zetten. Neem bijvoorbeeld de vazen ‘Kristal Simon’ of ‘Groen Nanomo’ uit de woonaccessoires collectie van Woonliving. Deze groene kleuren zullen heel mooi matchen met een oranje of bruine kleur! Op die manier ontstaat dus het warmkoud contrast.

Het kwaliteitscontrast

Het gaat hier om de zuiverheid van kleur. Geel kan heel fel zijn maar ook heel dof. Dit hangt af van hoeveel wit of zwart er aan de kleur is toegevoegd. Een doffe kleur tegenover een felle kleur geeft een kwaliteitscontrast. Jullie kennen vast allemaal wel het ton-sur-ton effect? Dit effect is onderdeel van het kwaliteitscontrast. Het bestaat uit verschillende tinten, maar betreft wel dezelfde kleur.

Het kwantiteitscontrast

Sommige kleuren vallen veel meer op dan andere kleuren. Een heel klein geel bordje valt meer op dan een groot paars bord. Dit heeft zowel met de stralingskracht van een kleur te maken als met de grootte van het kleurvlak (de kwantiteit). De kleur paars is het minst opvallend. Als je geel niet wilt laten opvallen, moet je dat nauwelijks gebruiken. Je hebt dus het minst nodig van geel, van het paars het meest en rood en groen is gelijk.

Het kleur-tegen-kleur contrast

Hierbij worden de kleuren direct tegen elkaar gezet zonder tussentonen. Het sterkste contrast krijg je met de kleuren rood, geel en blauw. Denk bijvoorbeeld aan De Stijl. Deze stroming herken je waarschijnlijk gelijk aan de kleuren rood, geel en blauw. Het kleur-tegen-kleur contrast wordt geassocieerd met bont, luidruchtig, krachtig, levendig, druk en actief. Dit contrast wordt vaak toegepast in scholen en zul je niet snel aantreffen in een woonkamer.

Het kleur-tegen-kleur contrast
Het kleur-tegen-kleur contrast

De zes kleurcontrasten zijn heel handig te gebruiken bij het kiezen van kleuren in je woning. Wil je voor een kleurrijk huis gaan, dan weet je in ieder geval welke
kleurencombinaties mogelijk zijn. Ook voor het kiezen van accessoires en meubels is het belangrijk om voor de juiste kleurencombinaties te gaan. Woonliving biedt vele varianten op hun website. Dus neem gerust een kijkje! Wil je meer informatie hebben over de kleurencirkel van Johannes Itten? Neem dan een kijkje op: http://www.thecombine.nl/HRO/Kleur_Itten.pdf.